“Klinik” mi, “birim” mi?
Mevzuatta bu yerin adı özel sağlık meslek hizmet birimi; dayanağı Resmî Gazete'nin 29 Mart 2025 sayısında çıkan Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik. Günlük dilde klinik ya da merkez deniyor ama tabelada bu adlar kullanılamıyor.
Fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı bir hekimin açtığı fizik tedavi yeri ise hekim kuruluşu ve başka bir mevzuata bağlı. Bu sayfa fizyoterapistin kendi birimini anlatıyor.
İki yıllık fizyoterapi mezunu açabilir mi?
Hayır. Engel metrekare değil unvan. 1219 sayılı Kanun'un Ek 13. maddesi fizyoterapisti, fizyoterapi alanında lisans eğitimi veren fakülte ya da yüksekokuldan mezun sağlık meslek mensubu olarak tanımlıyor. İki yıllık ön lisans mezununun unvanı fizyoterapi teknikeri.
Teknikerin görevi, 22 Mayıs 2014 tarihli İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik'te, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı ya da fizyoterapist gözetiminde uygulamaya yardımcı olmak diye tarif ediliyor. Birimi ise mesleğini serbest icra etme yetkisi olan meslek mensubu açabildiği için teknikerin kendi adına yer açması mümkün değil.
Kalan iki yol var: lisansı tamamlayıp fizyoterapist unvanını almak ya da bir fizyoterapistin veya uzman hekimin açtığı yerde çalışmak. İkinci durumda ruhsat ve plan, yeri açan kişinin adına düzenleniyor.
Kimler, kaç kişi açabilir?
Birimi T.C. vatandaşı bir fizyoterapist yalnız başına açabileceği gibi, üç fizyoterapiste kadar ortak da açılabiliyor; her birine ayrı ruhsat düzenleniyor. Şirket açamıyor, farklı unvanlar da aynı birimi paylaşamıyor.
Uygulama odası: 10 m², içinde lavabo
Fizyoterapist başına en az 10 m²'lik bir uygulama odası ayrılıyor; lavabo bu odanın içinde yer alıyor. Asgari ölçülerde %10'a kadar sapmaya izin var. Her fizyoterapist en fazla iki uygulama odası kullanabiliyor; üçüncü oda ancak ikinci bir fizyoterapistle mümkün.
Fizyoterapi odaları diğer branşlardan daha çabuk doluyor: sedye, cihaz ve terapistin sedyenin iki yanında dolaşacağı alan aynı odaya giriyor. Sedyeyi duvara dayamak manuel terapiyi kısıtlıyor; elektroterapi cihazlarının priz yerleri de sedyenin yerini belirliyor. Bunları plan çizilmeden önce karara bağlamak gerekiyor.
Mat ve denge çalışmaları için egzersiz alanı ayrı bir hacim olarak kurulabiliyor; uygulama odasının 10 m²'sine sayılmıyor.
Bekleme, tuvalet, bina, tabela
Beklemenin alt sınırı 8 m²; açılan her ek odayla 5 m² büyüyor. Tuvalet beklemeyle bağlantılı, el yıkama yeri olan ve engelli kullanımına uygun; kapısı dışa açılır ya da sürgülü.
Birim müstakil binada ya da binanın bağımsız bir bölümünde kuruluyor; içinde başka bir işyeri olamıyor. Tabelada ad ve unvan yazıyor, dış tabelada “Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi” ibaresi yer alıyor ve dış tabela 4 m²'yi geçemiyor.
Tanısı olmayan hastaya uygulama
Hasta bireylere uygulama, ilgili hekimin tanı koyup tedavi planı ya da reçete düzenlediği durumda yapılıyor. Fizyoterapist plandaki işlemleri uyguluyor ve her uygulama için yazılı onam alıyor. Bu kural mekânın planını değiştirmiyor ama birimin nasıl çalışacağını belirliyor.
Perde mi, bölme duvarı mı?
Birden çok hastanın aynı anda çalıştığı yerlerde uygulama alanını perdeyle ayırmak yaygın. Yalnız perdeyle ayrılan bir köşenin ayrı uygulama odası kabul edilip edilmeyeceği ise net değil; bu kurguyu düşünüyorsanız başvurmadan önce İl Sağlık Müdürlüğü'ne sorun. Planda bölme duvarı kalıcı yapı elemanı, perde ise ayrılabilir bölücü olarak farklı çiziliyor.
Başvuru süreci
Dosya İl Sağlık Müdürlüğü'ne veriliyor. Eksikler 10 iş günü içinde bildiriliyor, tamamlamak için 30 iş günü var. Dosya tamsa başvurudan itibaren en geç 30 iş günü içinde komisyon yerinde inceleme yapıyor. Plan incelemede mekânla karşılaştırıldığı için bölme ya da priz hattı değişecekse çizimi işler bittikten sonra hazırlatın.
Kiralamadan önce
- Diplomanız lisans mı? Birim yalnız fizyoterapist unvanıyla açılabiliyor.
- Uygulama odasında sedyenin iki yanında dolaşılabiliyor mu, içine lavabo giriyor mu?
- Cihaz prizleri sedye konumuna göre planlandı mı?
- Bekleme 8 m², tuvalet engelliye uygun mu?
- Perdeyle ayrılmış alan düşünüyorsanız Müdürlüğe sordunuz mu?
Bu konuda kararsız kaldığınız bir nokta varsa arayıp sorabilirsiniz. Hangi çizimin gerektiğini söylemek için ücret almıyoruz — yanlış çizim yaptırmanız bizim de işimize gelmiyor.