Ölçüsüz taslak mı, ölçülü çizim mi?
Sözlükte ve okul kitaplarında kroki, bir yerin ana hatlarını gösteren, ölçeğe bağlı kalmadan çizilmiş taslak olarak geçiyor. Adres tarif ederken kâğıda çizilen yol ya da kaza tespit tutanağındaki çizim bu anlamda birer kroki.
Belediyenin, İl Sağlık Müdürlüğü'nün ya da Millî Eğitim'in istediği kroki ise bu taslak değil. Kurum çizimden alan okuyor, bölümlerin varlığını kontrol ediyor. Bunun için çizimin ölçülmüş mekâna dayanması, belli bir ölçekle hazırlanması ve altında imza bulunması gerekiyor.
Yani internette okuduğunuz "kroki ölçeksizdir" bilgisi yanlış değil; yalnızca ruhsat dosyası için geçerli değil. Kurum yazısında "kroki" gördüğünüzde ölçülü çizimi anlamak gerekiyor. Ölçeğin nasıl okunduğunu ölçekli kroki rehberinde ayrıca anlattık.
Kroki ne işe yarıyor?
Bir ruhsat başvurusunda kurum, mekânı görmeden karar veriyor. Elindeki tek görsel belge kroki oluyor. Bu yüzden krokinin işlevi "güzel görünmek" değil, ölçülebilir bilgi taşımak: hangi hacim nerede, kaç metrekare, kapı hangi yöne açılıyor.
İnceleyen kişi çizime bakarak şunu soruyor: bu mekân, başvurulan faaliyet için gereken bölümleri barındırıyor mu? Cevap çizimden okunamıyorsa dosya bekliyor ya da ek bilgi isteniyor.
Bir krokide neler bulunur?
Standart bir ruhsat krokisinde şunlar yer alır: dış duvarlar ve iç bölmeler, duvar kalınlıkları, kapı ve pencere boşlukları ile açılım yönleri, her hacmin adı ve net alanı, ölçek bilgisi, kuzey yönü ve çizimi hazırlayan mimarın imza ve kaşesi.
Mobilya yerleşimi, renk ya da malzeme bilgisi krokinin konusu değildir. Bunlar iç mimari projeye ait bilgilerdir; ruhsat krokisinde bulunmaları gerekmez.
Kroki ne zaman isteniyor?
En yaygın üç durum: yeni bir işyeri açarken alınan işyeri açma ve çalışma ruhsatı, sağlık alanındaki birimler için İl Sağlık Müdürlüğü'ne verilen ruhsat dosyaları, ve eğitim kurumlarında Millî Eğitim'e sunulan kurum açma dosyası.
Bunların dışında devir işlemlerinde, adres değişikliğinde ve mekânda bölme değişikliği yapıldığında da güncel kroki isteniyor.
Elimdeki çizim kroki sayılır mı?
Yapı ruhsatı ekindeki mimari proje ya da emlak ilanındaki kat planı, ruhsat krokisi yerine geçmiyor. İlki çoğu zaman mevcut durumu değil onaylı projeyi gösteriyor, ikincisi ise ölçekli ve imzalı değil.
Ayırt etmenin en pratik yolu şu: çizimin altında bir mimarın ıslak imzası ve kaşesi var mı, üzerinde ölçek yazıyor mu? İkisi de yoksa büyük olasılıkla ruhsat için kullanılamaz.
Yaygın bir yanlış: "projem var, kroki gerekmez"
En sık duyduğumuz cümlelerden biri bu. Ancak yapı ruhsatı ekindeki mimari proje, binanın inşa edildiği andaki onaylı halini gösteriyor. Ruhsat başvurusunda istenen ise mekânın bugünkü hali.
Arada fark olması kural dışı değil, kuralın kendisi: dükkânlar el değiştirdikçe bölme ekleniyor, WC yeri değişiyor, asma kat yapılıyor. Projeye bakarak hazırlanmış bir çizim bunları göstermediği için, denetimde mekân çizime uymuyor.
Bu yüzden elinizde proje olması iyi bir başlangıç ama tek başına yeterli değil. Projeyi ölçümde referans olarak kullanıyoruz; çizimi ise mekândan aldığımız ölçüyle hazırlıyoruz.
Elinizdeki çizim kroki mi? Dört soruda kontrol edin
- Çizimin altında bir mimarın ıslak imzası ve kaşesi var mı?
- Antette ölçek yazıyor mu (1/50, 1/100 gibi)?
- Her hacmin adı ve net alanı çizimin üzerinde yazılı mı?
- Çizim mekânın bugünkü halini mi gösteriyor, yoksa eski projeyi mi?
Bu konuda kararsız kaldığınız bir nokta varsa arayıp sorabilirsiniz. Hangi çizimin gerektiğini söylemek için ücret almıyoruz — yanlış çizim yaptırmanız bizim de işimize gelmiyor.